Transparantie

Hoe wij AI gebruiken

In lijn met de AI-strategie van de Nederlandse Rechtspraak en de Europese AI-verordening zijn wij volledig transparant over hoe en waarvoor wij AI inzetten op dit platform.

Risico classificatie volgens EU AI Act

Laag risico

Zoek Rechtspraak is een hulpmiddel voor het doorzoeken en samenvatten van publieke rechtspraak. Het systeem doet géén rechterlijke oordeelsvorming, neemt geen beslissingen die de rechten van personen beïnvloeden, en wordt niet ingezet door justitiële autoriteiten voor het interpreteren van feiten of recht. Daarmee valt het onder laagrisico-toepassingen volgens Artikel 6 en Bijlage III van de EU AI-verordening.

Welke AI gebruiken wij

ProvidersMistral AI (Frankrijk, EU) en Jina AI (zoek-embeddings)
Query-routermistral-small-latest
Zoek-embeddingsjina-embeddings-v5-text-small (1024 dims)
Analyse (dossier-synthese)mistral-small-latest
Data verblijfplaatsEU. Mistral in Frankrijk; zoek-embeddings via Jina AI.
Training dataGeen, wij geven geen data aan onze AI-leveranciers voor modeltraining
Laatste update30 juli 2026

Voor welke taken

  • Zoekvraag begrijpen

    Een taalmodel herschrijft uw vraag tot een bredere zoekopdracht (een zachte hint). Welke uitspraken bovenaan komen, bepaalt een berekende ranglijst, geen taalmodel.

  • Zoeken op betekenis

    Uw vraag wordt omgezet in een betekenisvector (embedding) en vergeleken met onze eigen database van in passages geknipte uitspraken, naast een klassieke trefwoordzoek.

  • Korte kaartregels

    Per uitspraak maximaal één zin over de uitkomst of straf, en optioneel één zin over waar de zaak over gaat, op basis van de inhoudsindicatie.

  • Zoek in deze uitspraak

    Stelt u een vraag over één uitspraak, dan tonen we de best passende passages. Die fragmenten komen letterlijk uit de uitspraak, niet herschreven door AI.

  • Dossier-synthese

    Bundelt u meerdere zaken in een dossier, dan schrijft het model op verzoek een synthese: verschillen, verbanden, strafmaat of rechtslijn.

  • Verwante zaken en tijdlijn

    Verwante zaken worden gemeten via vectorsimilariteit (embedding-buren); de tijdlijn wordt letterlijk uit de tekst van de uitspraak gehaald.

Wat doet onze AI NIET: géén rechterlijke beslissingen, géén voorspellingen over uitkomsten van toekomstige zaken, géén juridisch advies, géén beslissingen die rechten van personen direct beïnvloeden.

Bekende beperkingen en risico's

  • Hallucinaties

    Taalmodellen kunnen feiten verzinnen die niet in de uitspraak staan. Controleer altijd de bron via de ECLI-link.

  • Verouderde kennis

    Het model heeft kennisafsnij­data, recente wetswijzigingen of jurisprudentie zijn mogelijk niet bekend.

  • Nuances

    Subtiele juridische nuances, motiveringskeuzes en context kunnen verloren gaan in de samenvatting.

  • Bias

    Het model is getraind op grote hoeveelheden tekst en kan onbewuste vooroordelen reproduceren. Belangrijke uitspraken altijd zelf lezen.

  • Onvolledige database

    Niet alle uitspraken zijn publiek beschikbaar (anonimisering, niet gepubliceerd). Het platform toont alleen openbare rechtspraak.

Hoe wij risico's beperken

  • Lage temperature (0.1) voor consistente, minder creatieve antwoorden
  • Bronverwijzing verplicht: elke uitspraak heeft een directe link naar de officiële bron
  • Guardrails: strikte instructies in systeemprompts (zie ook ons admin paneel)
  • Disclaimer overal: op elke pagina staat de waarschuwing dat dit geen juridisch advies is; raadpleeg altijd de originele uitspraak via de ECLI-link
  • Menselijke controle altijd: de jurist beslist altijd zelf op basis van de bron
  • Geen datatraining: uw zoekopdrachten worden niet gebruikt om modellen te trainen
  • Server-side API calls: API keys staan niet in de browser, dus geen misbruik mogelijk
  • Rate limiting: 30 verzoeken per minuut voor anonieme bezoekers en 90 per minuut voor ingelogde gebruikers; anonieme bezoekers 3 zoekopdrachten per dag

Welke data wordt verwerkt door de AI

  • Uw zoekopdracht (herschreven door de router en omgezet in een betekenisvector via Jina om op betekenis te kunnen zoeken)
  • Publieke uitspraaktekst uit data.rechtspraak.nl: de inhoudsindicatie voor de korte kaartregels, en bij een dossier-synthese de tekst van de gebundelde zaken
  • Gebruiksstatistieken (call-type en aantal tokens) worden gelogd voor kostenmonitoring en misbruikpreventie, gekoppeld aan uw account en een tijdelijk IP-adres (het IP wordt na 30 dagen geanonimiseerd)

Persoonsgegevens (zoals uw email of accountdata) worden NIET naar de AI gestuurd. Uitspraken op rechtspraak.nl zijn al geanonimiseerd door de Rechtspraak.

Fout gevonden? Meld het ons

Volgens Artikel 14 van de EU AI Act heeft u het recht om fouten of vooringenomenheid in AI-systemen te rapporteren. Heeft u een onnauwkeurige samenvatting, een verzonnen feit, of een vooringenomen analyse gevonden? Stuur ons uw feedback:

Stuur feedback

Update beleid

Wij evalueren onze AI-inzet regelmatig (minimaal halfjaarlijks) en updaten deze pagina bij wijzigingen in: de gebruikte modellen, prompts/guardrails, risicoclassificatie of mitigerende maatregelen. Significante wijzigingen worden gecommuniceerd via email naar geregistreerde gebruikers.